Medemenselijk ondernemen is een werkwijze waarin de mens achter de zaak nooit uit beeld verdwijnt. Klanten zijn geen rekeningnummers, medewerkers zijn geen kostenposten, leveranciers zijn geen contractpartijen. Het zijn mensen met een eigen verhaal, eigen omstandigheden en eigen belangen. Wie zo zaken doet, levert anders. Niet zachter, wel echter.
De term medemenselijk ondernemen is gemunt door Goldschmeding Foundation, die er onderzoek naar doet en bedrijven ondersteunt die deze richting kiezen. Het sluit aan op bredere bewegingen rondom maatschappelijk en purpose-gedreven ondernemen, maar legt expliciet de nadruk op de relationele kant: hoe je echt zaken doet met andere mensen. Deze pagina hoort bij de bredere kennisbank over maatschappelijk ondernemen.
Hieronder lees je wat medemenselijk ondernemen inhoudt, waarom het verschil maakt en hoe je het in je bedrijf zichtbaar maakt.
Wat medemenselijk ondernemen inhoudt
Medemenselijk ondernemen draait om de erkenning dat economisch handelen altijd tussen mensen plaatsvindt. Een verkoop is meer dan een transactie. Een arbeidsrelatie is meer dan een contract. Een inkoopgesprek is meer dan een prijsonderhandeling. In al die relaties zit een menselijke kant die kan worden weggepoetst of juist gerespecteerd.
Bedrijven die medemenselijk ondernemen, geven die menselijke kant ruimte. Een klant in betalingsproblemen wordt niet automatisch naar deurwaarder gestuurd, er wordt gekeken of een oplossing past. Een medewerker in een moeilijke privéperiode wordt niet ontslagen, er wordt meegedacht. Een leverancier die om verlenging vraagt, krijgt een eerlijk gesprek.
Dat klinkt mooi, maar het vraagt discipline. Medemenselijk ondernemen is geen verzachting van standaardprocedures, het is een fundamenteel andere keuze in hoe je zaken doet. Niet altijd gemakkelijk, vaak waardevoller dan de moeite waard.
Waarom medemenselijk ondernemen werkt
Bedrijven die medemenselijk werken scoren op meerdere fronten beter dan gedacht. Klantenloyaliteit groeit doordat klanten ervaren dat zij gezien worden. Medewerkers blijven langer en zijn betrokken. Reputatie bouwt zich onder een breed publiek op. Risico’s worden eerder gesignaleerd door mensen die zich uit durven spreken.
Onderzoek vanuit de Goldschmeding Foundation laat zien dat medemenselijk werken niet ten koste van resultaat gaat, maar het op termijn juist versterkt. Wel kan het in periodes spannen, bijvoorbeeld bij financiele tegenwind. Daar maakt het verschil of een bedrijf vasthoudt aan zijn aanpak of terugvalt op kortetermijn-keuzes.
Voor de samenleving als geheel maakt medemenselijk ondernemen ook verschil. Mensen die zich met respect behandeld voelen, schieten minder snel in problemen die later in zorg of schuldhulp eindigen. Een economie waarin medemenselijkheid de norm is, kost de samenleving minder en levert meer welzijn op.
Concrete vormen van medemenselijk ondernemen
Medemenselijk ondernemen krijgt vorm in concrete keuzes en werkwijzen.
Sociaal incasseren. Klanten met betalingsachterstand niet routinematig juridisch aanpakken, maar in gesprek gaan over wat er speelt en samen een oplossing zoeken. Onze pagina over sociaal incasseren diept dit verder uit.
Inclusieve werving en ontwikkeling. Mensen met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt structureel kansen geven. Banen zo inrichten dat zij toegankelijk zijn.
Mantelzorgvriendelijk werkgeverschap. Erkennen dat veel medewerkers naast hun werk zorgen voor naasten en daar ruimte voor maken in roosters en regelingen.
Eerlijke ketens. Leveranciers, ook ver weg, behandelen op een manier die je zelf wilt ervaren. Geen oneerlijke onderhandeldruk, redelijke betalingstermijnen, langetermijnrelaties.
Begrijpelijke communicatie. Brieven, voorwaarden en producten in taal die mensen begrijpen, ongeacht opleidingsniveau of achtergrond.
De rol van leiderschap
Medemenselijk ondernemen begint bij leiderschap. Bestuurders die zelf met mensen omgaan zoals zij willen dat hun bedrijf met mensen omgaat. Voorbeeldgedrag van directie maakt het verschil tussen geloofwaardige aanpak en holle woorden.
Tegelijk moet het in structuren verankerd zijn. Beoordelingscriteria die medemenselijk gedrag belonen. Werkprocessen die ruimte geven voor maatwerk. Klachten- en signaleringssystemen die problemen zichtbaar maken.
Effect meten
Medemenselijk ondernemen meten gaat verder dan klanttevredenheid. Goede meting kijkt naar relaties, vertrouwen en effecten op leven van mensen. Maatschappelijke impactmeting kan helpen om die diepere uitkomsten in beeld te brengen, vooral wanneer kwalitatieve verhalen worden gecombineerd met kwantitatieve indicatoren.
Aan de slag met medemenselijk ondernemen
Medemenselijk ondernemen invoeren vraagt geen reorganisatie, wel een richting waaraan je consequent vasthoudt. Drie stappen helpen.
Eerste stap: kies een terrein. Klantbenadering, werkgeverschap, ketensamenwerking of communicatie. Begin waar de winst voor mens en bedrijf het grootst is.
Tweede stap: pas processen aan zodat medemenselijk handelen mogelijk is, niet de uitzondering moet zijn die door bureaucratie wordt gestopt.
Derde stap: blijf leren. Vraag klanten, medewerkers en leveranciers wat zij ervaren en gebruik die input om verder te ontwikkelen.
Bij Purpose werken we samen met organisaties die medemenselijk ondernemen serieus willen invoeren. Neem contact op om te verkennen welke stap voor jouw bedrijf de meeste waarde levert.
Veelgestelde vragen over medemenselijk ondernemen
Wat is de oorsprong van de term?
De term medemenselijk ondernemen komt uit het werk van Goldschmeding Foundation en het Sociaal Incasseren-programma, dat van daaruit ontwikkeld is. Inmiddels gebruiken steeds meer organisaties de term.
Is medemenselijk ondernemen hetzelfde als MVO?
Nee. MVO is een breed kader voor verantwoord ondernemen op milieu, sociale en governance-aspecten. Medemenselijk ondernemen legt expliciet de nadruk op hoe je met mensen omgaat in relaties: klant, medewerker, leverancier.
Hoe verhoudt het zich tot sociaal incasseren?
Sociaal incasseren is een concrete uitwerking van medemenselijk ondernemen op het terrein van vorderingen. Wie sociaal incasseert, behandelt mensen achter de schuld met respect en zoekt naar passende oplossingen.
Werkt medemenselijk ondernemen ook bij grote bedrijven?
Ja. Het vraagt wel dat het in structuren en cultuur verankerd is. Anders verdwijnt het in regels en procedures. Voorbeelden van grote bedrijven die zo werken bestaan in financiele sector, energie en zorg.
Verlies je geld door medemenselijk te ondernemen?
Op korte termijn kan een keuze duurder voelen. Op langere termijn levert het vrijwel altijd meer op: minder klachten, hogere loyaliteit, lagere risicos. Goldschmeding Foundation publiceert onderzoek dat dit ondersteunt.
Hoe begin je in een klein bedrijf?
Begin bij een dimensie waar je veel klantcontact hebt of waar je medewerkers regelmatig in lastige situaties komen. Maak medemenselijk handelen mogelijk en geef daar ruimte voor. Schaal van daaruit.
