De Meetlat is het instrument waarmee Purpose organisaties helpt om gestandaardiseerd te sturen op sociaal incasseren. Anders dan een algemeen meetinstrument voor willekeurige interventies is de Meetlat specifiek ontwikkeld voor de incassopraktijk. Zij brengt in kaart waar een organisatie staat in haar overgang naar een menselijker manier van incasseren, en welke ambitie daarbij hoort.
Veel organisaties willen socialer incasseren, maar missen een gedeeld beeld van wat dat precies inhoudt en hoe ver zij al zijn. De Meetlat geeft daar antwoord op. Met heldere definities en scoreniveaus ontstaat een gemeenschappelijke taal, waarmee beleid en uitvoering op elkaar worden afgestemd. Zo wordt sociaal incasseren van een goede intentie een concreet en stuurbaar veranderproces.
De Meetlat is onderdeel van de SI-Toolbox van Purpose en sluit aan op landelijke normenkaders. Daardoor is zij niet vrijblijvend, maar legt zij de lat hoog voor organisaties die hun ambitie op sociaal incasseren willen waarmaken. Dit overzicht beschrijft wat de Meetlat is, hoe een traject verloopt en waarom de aanpak in de praktijk werkt.
Wat is de Meetlat Sociale Incasso
De Meetlat Sociale Incasso is een online invultool die twee kernvragen beantwoordt: waar staat een organisatie nu met sociaal incasseren, en wat is haar ambitie. Door beide in beeld te brengen, ontstaat een helder vertrekpunt voor verbetering. De Meetlat maakt de overgang naar een sociale incassopraktijk meetbaar en bespreekbaar.
Purpose ontwikkelde de Meetlat in co-creatie met deskundigen en gebruikers uit de hele markt. Versie 1.0 werd in 2021 gelanceerd met bol.com als medeontwikkelaar en eerste gebruiker. De themas en definities zijn samen met experts en koplopers vastgesteld en worden jaarlijks gereviewd, zodat de Meetlat aansluit op de nieuwste inzichten en ontwikkelingen.
De huidige versie, Meetlat 3.0, sluit aan op relevante normenkaders zoals het NCFG Afsprakenkader en het Keurmerk Warm Incasseren. Daarmee staat de Meetlat niet op zichzelf, maar is zij verbonden met de bredere beweging naar maatschappelijk verantwoord incasseren in Nederland.
Belangrijk is dat de Meetlat een praktische vertaalslag maakt. Zij raakt alle relevante themas en vertaalt een abstracte ambitie naar concrete onderwerpen en scoreniveaus. Daardoor wordt zichtbaar welke stappen een organisatie nog te zetten heeft om haar doelen op sociaal incasseren te bereiken.
De drie scoreniveaus geven richting aan de ontwikkeling. Een organisatie ziet niet alleen waar zij staat, maar ook wat een volgende stap concreet inhoudt. Daardoor werkt de Meetlat niet als een eindoordeel, maar als een routekaart die laat zien hoe de incassopraktijk stap voor stap menselijker kan worden gemaakt.
Onderdeel van de SI-Toolbox
De Meetlat staat niet alleen, maar maakt deel uit van de Sociaal Incasso Toolbox van Purpose. Die toolbox biedt handvatten voor zowel beleid als uitvoering en is ontwikkeld in co-creatie met de hele keten. Het geheel helpt organisaties om van plan naar actie te komen en om continu te leren en te verbeteren.
Binnen de toolbox heeft elk instrument een eigen rol. De Leidraad helpt om sociaal incasseren samen met partners vorm te geven, de Meetlat bepaalt de startpositie en ambitie, en de Klantmodule brengt in kaart hoe klanten het incassoproces ervaren. Samen vormen zij een samenhangend geheel.
Voor het meten van resultaten zijn er aanvullende instrumenten. De Impact Calculator maakt de meetbare impact van het incassoproces inzichtelijk, en de Footprint ondersteunt de rapportage over incasso in het jaarverslag. De SI-professionals community zorgt er ten slotte voor dat organisaties van experts en van elkaar leren.
Deze samenhangende aanpak werd erkend met een innovatieprijs op de Credit Expo in 2024. De toolbox functioneert als een set transitieversnellers: instrumenten die de overgang naar een sociale incassopraktijk niet alleen wenselijk maken, maar ook concreet en haalbaar.
De vier themas en gedeelde definities
De Meetlat kent vier hoofdthemas: Visie, Beleid, Uitvoering en Ondersteuning. Het fundament wordt gevormd door de visie en het mensbeeld in de organisatie. Hoe wordt er gedacht over mensen met schulden, en hoe wil de organisatie met hen omgaan? Dat bepaalt alle keuzes die daarna volgen.
De visie vormt de basis voor het beleid. Daarbij gaat het om vragen als: wat zijn de KPIs en financiele uitgangspunten voor incasso, welke afspraken worden gemaakt met ketenpartners, en wat is het beleid voor preventie en nazorg. Op dit thema komt de ambitie samen met de praktische randvoorwaarden.
Het thema Uitvoering bepaalt de klantervaring in een sociale incassopraktijk. Hoe wordt invulling gegeven aan het klantproces en de communicatie, en welke oplossingen worden geboden? Het thema Ondersteuning richt zich op de procesondersteuning: in hoeverre dragen ICT, data en slimme technologie bij aan een sociaal incassobeleid.
Onder de vier themas zijn voor zesentwintig onderwerpen definities uitgewerkt, steeds op drie scoreniveaus. Daardoor is de Meetlat veel meer dan een gevoelsmatige inschatting. Heldere definities vormen de basis voor een gemeenschappelijke taal, zodat iedereen binnen de organisatie hetzelfde verstaat onder sociaal incasseren.
Hoe een Meetlattraject werkt
Een Meetlattraject begint met het invullen van de scores op de huidige situatie en op de gewenste ambitie. Door beide naast elkaar te zetten, wordt direct zichtbaar waar de grootste verschillen zitten en welke onderwerpen prioriteit verdienen. Het verschil tussen heden en ambitie is het vertrekpunt voor het verbeterplan.
De kracht zit in de dialoog die daarbij ontstaat. De Meetlat brengt mensen uit beleid en uitvoering samen rond dezelfde vragen, waardoor verschillen in beeld bespreekbaar worden. Pas wanneer er een gedeeld beeld is van de huidige situatie en de ambitie, ontstaat het draagvlak dat nodig is om de verandering door te voeren.
Purpose begeleidt organisaties als ontwikkelpartner door dit traject heen. Die begeleiding zorgt ervoor dat de uitkomsten niet in een la verdwijnen, maar worden vertaald naar concrete keuzes en een werkbaar verbeterplan. Zo legt de Meetlat een stevig fundament onder de transitie naar sociaal incasseren.
Een traject blijft niet beperkt tot een momentopname. Juist door de uitkomsten te delen en er gezamenlijk eigenaarschap voor te nemen, ontstaat beweging in de hele organisatie. De Meetlat fungeert zo als startpunt van een gesprek dat doorwerkt in beleid, processen en de dagelijkse omgang met klanten.
“Deze praktische methodiek heeft ons echt verder geholpen met sociaal incasseren.” Ingrid Hansma, teammanager Drinkwater bij Waternet.
Bewezen in de praktijk, in veel sectoren
De Meetlat is geen theoretisch model, maar een bewezen instrument. Tientallen organisaties uit allerlei sectoren hebben de Meetlat toegepast om hun huidige situatie en ambitie te bepalen. Dat maakt de aanpak herkenbaar en toepasbaar, ongeacht de omvang of het type organisatie.
De gebruikers komen uit een breed veld. Waterbedrijven, energiebedrijven, overheden, verzekeraars en zorgverzekeraars werken ermee, net als banken, webwinkels, woningcorporaties en incassopartijen. Juist die diversiteit laat zien dat sociaal incasseren overal speelt waar organisaties vorderingen hebben op particulieren.
Dat bol.com al in 2021 als eerste gebruiker en medeontwikkelaar betrokken was, geeft aan dat ook grote, commerciele organisaties hier waarde in zien. Sociaal incasseren is geen exclusief vraagstuk voor de publieke sector, maar raakt iedere schuldeiser die zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus neemt.
De ervaringen uit de watersector illustreren dat treffend. Drinkwaterbedrijven leveren een basisvoorziening en willen voorkomen dat een betaalachterstand leidt tot afsluiting. De Meetlat helpt hen om die ambitie te vertalen naar concreet beleid, waarin de menselijke maat en de continuiteit van de dienstverlening hand in hand gaan.
De ervaringen uit deze trajecten vloeien terug in de Meetlat zelf. Doordat de definities jaarlijks worden gereviewd op basis van praktijkinzichten, blijft het instrument actueel. Voorbeelden van hoe organisaties hiermee aan de slag gaan, zijn te vinden bij onze projecten.
Van ambitie naar meetbare impact
De Meetlat bepaalt waar een organisatie staat en waar zij naartoe wil, maar daarmee is het verhaal niet af. De volgende stap is het meten van de daadwerkelijke impact van de gekozen aanpak. Daarvoor zijn binnen de SI-Toolbox de Impact Calculator en de Footprint beschikbaar.
Waar de Meetlat de ambitie en de startpositie vastlegt, maakt de Impact Calculator zichtbaar wat het sociale incassoproces oplevert, voor de klant, de organisatie en de samenleving. Samen vormen zij een logische keten: eerst richten, dan doen, en vervolgens meten en bijsturen.
Die combinatie sluit aan op een bredere ambitie van Purpose om maatschappelijke waarde meetbaar te maken. Sociaal incasseren is daarmee niet alleen een kwestie van goede bedoelingen, maar van aantoonbare resultaten. Wie meer wil weten over de praktische aanpak, leest verder op de pagina over samen op weg naar sociaal incasseren of verdiept zich in wat sociaal incasseren is.
De Meetlat is zo de eerste stap in een doorlopend proces van leren en verbeteren. Door periodiek opnieuw te scoren, houdt een organisatie zicht op haar voortgang en blijft de ambitie scherp. Op die manier draagt de Meetlat bij aan een incassopraktijk die menselijker en effectiever wordt, jaar na jaar.
Veelgestelde vragen over de Meetlat
Wat is de Meetlat van Purpose?
De Meetlat is een online instrument waarmee organisaties bepalen waar zij staan met sociaal incasseren en welke ambitie zij hebben. De Meetlat is specifiek ontwikkeld voor de incassopraktijk en maakt onderdeel uit van de SI-Toolbox van Purpose.
Is de Meetlat een algemeen instrument voor impactmeting?
Nee. De Meetlat is niet bedoeld om willekeurige interventies te meten, maar specifiek om de mate van sociaal incasseren binnen een organisatie in kaart te brengen en te ontwikkelen.
Welke themas meet de Meetlat?
De Meetlat kent vier hoofdthemas: Visie, Beleid, Uitvoering en Ondersteuning. Onder die themas zijn voor zesentwintig onderwerpen definities uitgewerkt op drie scoreniveaus, zodat de beoordeling concreet en gedeeld is.
Voor welke organisaties is de Meetlat geschikt?
Voor elke organisatie met vorderingen op particulieren. De Meetlat wordt onder meer gebruikt door waterbedrijven, energiebedrijven, overheden, verzekeraars, banken, webwinkels en woningcorporaties.
Hoe verhoudt de Meetlat zich tot de andere instrumenten?
De Meetlat bepaalt de startpositie en ambitie. De Impact Calculator en de Footprint meten vervolgens de daadwerkelijke impact, en de Klantmodule brengt de klantbeleving in beeld. Samen vormen zij de SI-Toolbox.
Begeleidt Purpose een Meetlattraject?
Ja. Purpose treedt op als ontwikkelpartner en begeleidt organisaties bij het invullen van de Meetlat, het voeren van de dialoog en het vertalen van de uitkomsten naar een concreet verbeterplan.
