#Nieuws

Met steun van de Goldschmeding Foundation werkt Purpose aan impact door Sociaal Incasseren in Nederland

17-12-2025

In dit interview beschrijft Elze Ghijsen, teamleider programma Menswaardige Economie bij de Goldschmeding Foundation, hoe Purpose en Goldschmeding via het programma Sociaal Incasseren werken aan een nieuwe norm waarin organisaties klanten met betalingsachterstanden menswaardiger behandelen met concrete tools.

De samenwerking tussen Purpose en de Goldschmeding Foundation (GF) vindt haar oorsprong in het programma Menswaardige Economie. Binnen dit programma werkt de Foundation aan een toekomst waarin organisaties het belang en welzijn van de ander borgen in hun economisch denken en doen. Daarbij kijkt GF in het Sociaal Incasso programma naar de stakeholder ‘klant’: hoe ga je met klanten om zodra zij hun rekening niet meer kunnen betalen? ‘Klant is koning, totdat je de rekening niet kunt betalen’ vormt in deze samenwerking een belangrijk vertrekpunt.

Vanuit het programma Menswaardige Economie voegt GF een breder perspectief op de mens in de economie toe. Nu wordt voornamelijk gedacht vanuit de ‘homo economicus’ – de rationele, calculerende en consumerende mens – GF trekt dit breder naar de ‘homo florens’: de florerende mens. Die is naast bevrediging van de eigen behoeften ook op zoek naar sociale en relationele betekenis, om zo op meerdere levensdomeinen te groeien en bloeien. Dit mensbeeld ondersteunt en versnelt de transitie naar een menswaardige en duurzame economie. Het sociaal-incassoprogramma met Purpose is voor GF een concrete manier om dat ideaal in de praktijk te brengen.

“De gewenste impact is dat de manier van denken en handelen binnen organisaties verandert. We streven naar een cultuur waarin medewerkers vanzelfsprekend het belang en het welzijn van de klant meenemen in hun werkzaamheden. Met vertrouwen als basis en waarbij de impact op iemands leven mee wordt gewogen bij het nemen van besluiten. Dat vraagt ook dat organisaties hun aannames over klanten met betalingsachterstanden durven te herzien en actief luisteren naar wat mensen nodig hebben.”
Elze Ghijsen, teamleider programma Menswaardige Economie bij de Goldschmeding Foundation

Impact op levens meewegen: naar een nieuwe incassocultuur

De gewenste impact van het programma Sociaal incasseren is daarom tweeledig. Natuurlijk gaat het er om dat minder mensen onnodig diep in financiële problemen terecht komen. Om dit te bewerkstelligen is het echter cruciaal dat het gedrag en denken binnen organisaties zelf verandert. We streven naar een cultuur waarin medewerkers vanzelfsprekend het belang en het welzijn van de klant meenemen in hun werkzaamheden. Met vertrouwen als basis en waarbij de impact op iemands leven mee wordt gewogen bij het nemen van besluiten. Dat vraagt ook dat organisaties hun aannames over klanten met betalingsachterstanden durven te herzien en actief luisteren naar wat mensen nodig hebben.

Toolbox, meetlat en afsprakenkader: zo wordt sociaal incasseren praktijk

Terugkijkend op de afgelopen jaren ziet Elze dat het programma sterk heeft bijgedragen aan de bredere beweging rond sociaal incasseren in Nederland. Er zijn veel spelers actief, dat is heel mooi om te zien, en Purpose heeft het onderwerp zichtbaar groter gemaakt en dichter bij een nieuwe norm gebracht. Je ziet dat de denkwijze verschuift van ‘iemand wil niet betalen’ naar ‘iemand kan niet betalen’ en organisaties nemen nu steeds meer verantwoordelijkheid voor de manier waarop zij met betalingsachterstanden omgaan.

Een belangrijke stap in die ontwikkeling is de Sociaal Incasso Toolbox van Purpose. Er staat nu een concrete set van instrumenten, waaronder de Impact Calculator. Die maakt inzichtelijk welke maatschappelijke én financiële waarde ontstaat wanneer een organisatie de mens centraal zet in haar incassoproces. Elze is daar zichtbaar trots op. De SI-Toolbox wordt al gebruikt door verschillende grote organisaties – van energiebedrijven tot verzekeraars – en helpt hen om sociaal incasseren te verankeren in beleid, processen en rapportages.

Tegelijkertijd dient er zorgvuldig te worden omgegaan met de term Sociaal Incasseren. Het risico bestaat dat het woord inflatie oploopt en verwordt tot een lege marketingterm. Om ‘social washing’ te voorkomen, is het nodig dat organisaties zich echt committeren, hun interne middelen en KPI’s aanpassen en transparant rapporteren over wat ze daadwerkelijk doen.

De Toolbox, en met name de Meetlat, de Impact Calculator en de Footprint, zijn daarbij cruciaal: ze maken zichtbaar waar een organisatie staat en wat er te verbeteren valt (Meetlat), welke resultaten worden geboekt (Impact Calculator) en nodigen uit om ‘met de billen bloot’ te gaan in het jaarverslag (Footprint).

Het Afsprakenkader Sociaal Incasseren – dat in maart 2025 door 28 bedrijven is ondertekend – en de samenwerking met de nieuwe landelijke organisatie SFGN (Stichting Financieel Gezond Nederland) spelen ook een belangrijke rol bij de doorbraak van sociaal incasseren. Waar SFGN de norm breed introduceert en commitment ophaalt op C-level, zorgt Purpose met de Toolbox en begeleiding van individuele organisaties dat sociaal incasseren ook daadwerkelijk landt op tactisch en operationeel niveau. Die complementariteit versterkt elkaar: afspraken op bestuurlijk niveau krijgen handen en voeten in de praktijk en ervaringen uit de praktijk voeden weer de verdere ontwikkeling van norm en kader.

Met de mens centraal, ook bij schulden: bouwen aan een nieuwe norm

Vooruitkijkend naar de komende vijf jaar hoopt Elze dat in een aantal cruciale sectoren, zoals energie, verzekeringen en wonen, sociaal incasseren de standaard wordt bij de grote spelers. In de verandertheorie van het programma is vastgelegd dat klanten met betalingsachterstanden dan beter en sneller geholpen worden met duurzame oplossingen en dat de omvang van de achterstandsportefeuille, zowel in euro’s als in aantallen, afneemt. Daarmee dalen ook de maatschappelijke kosten rond schulden.

Minstens zo belangrijk is dat organisaties gaan laten zien wat hun aanpak oplevert. Als bedrijven in hun eigen jaarverslagen rapporteren over de maatschappelijke én zakelijke impact van sociaal incasseren, ontstaat een nieuwe standaard: niet alleen morele winst, maar ook aantoonbare effecten op klantbehoud, risico’s en bedrijfsresultaat. Dat kan juist ook partijen die nu vooral meebewegen ‘omdat het moet’, overtuigen dat sociaal incasseren simpelweg een slimme keuze is.

Elze ziet de samenwerking met Purpose dan ook als een reis van lange adem: geen sprint, maar een marathon. De afgelopen jaren vroegen om geduld, doorzettingsvermogen en het opbouwen van coalities. Stap voor stap groeit de beweging, wordt de Toolbox verder verfijnd en ontstaat er een stevige basis om sociaal incasseren op te schalen. Met de mens centraal – ook als er schulden zijn.

“Sociaal Incasseren is niet alleen duurzamer, maar ook gewoon slimmer: beter voor je klanten, voor je business én voor je werknemers”
Sylvia de Bruijn, programmamanager Sociaal Incasseren, Purpose