#Nieuws

Onderzoek naar de echte impact van een astma-aanval

17-12-2025

In dit interview vertellen Martijn Spruit (bestuurder van CIRO en hoogleraar Revalidatie) en Fedor van Berkel (projectleider bij Purpose) over het onderzoek naar de sociale impact van astma-aanvallen.

In 2024 en 2025 voerden we een kwalitatief onderzoek uit naar de sociale impact van astma-aanvallen. Het doel was om de brede impact op de patiënten beter te begrijpen, voorbij de medische kant. Het project is uitgevoerd door twee onderzoekers van Purpose en een longarts uit het MUMC+. Door 27 interviews af te nemen met 10 patiënten, 6 partners, 4 longartsen, 4 huisartsen en 3 verpleegkundigen, kreeg het onderzoek een breed perspectief. Daarin zijn de ervaringen van alle betrokkenen samengebracht.

Het onderzoek naar de sociale impact

Martijn Spruit benadrukt dat het onderzoek gericht was op het inzichtelijk maken van de sociaal-maatschappelijke gevolgen van astma door middel van kwalitatief onderzoek. “We wilden begrijpen hoe patiënten ziekenhuisopnames ervaren en welke invloed dit heeft op hun dagelijks functioneren, sociale leven en herstel,” zegt hij. Het team was ook geïnteresseerd in de ervaringen van naasten van patiënten, die vaak een onmisbare rol spelen in het herstelproces.

Fedor van Berkel geeft aan dat de methode van het onderzoek – het interviewen van een breed scala aan betrokkenen – essentieel was om dieper inzicht te krijgen in de echte impact van astma-aanvallen op het leven van de patiënt. De studie levert een breed scala aan inzichten op, van de fysieke effecten van de aandoening tot de sociale en emotionele gevolgen voor de patiënten en hun omgeving.

Impact van ziekenhuisopnames door astma-aanvallen

Het onderzoek laat zien dat de impact van ziekenhuisopnames door astma-aanvallen veel verder gaat dan alleen medische gevolgen. Patiënten hebben vaak nog lange tijd last van de gevolgen van een longaanval, vooral op sociaal en psychologisch vlak. Het herstelproces is vaak langdurig, waarbij patiënten beperkt worden in hun dagelijkse activiteiten zoals werk, sport en sociale interacties. Een ziekenhuisopname heeft daarentegen een positief effect. Patiënten ervaren angst voorafgaand aan de opname, maar vinden juist rust en vertrouwen tijdens het verblijf in het ziekenhuis.

Fedor van Berkel benadrukt dat de impact op het sociale netwerk van patiënten groot is, vooral voor partners die vaak onbedoeld een zware zorglast dragen. Dit onderzoek wijst erop dat naast medische zorg, ook niet-medische interventies zoals fysiotherapie, ergotherapie en psychologische ondersteuning essentieel zijn voor het herstel van de patiënt en het verbeteren van de kwaliteit van leven na ontslag uit het ziekenhuis.

Zorgverleners en farmaceutische bedrijven begrijpen nu beter wat patiënten ervaren voor, tijdens en na een ziekenhuisopname. Dit biedt hen waardevolle inzichten in de zorgpaden.

De samenwerking tussen CIRO en Puropose

De samenwerking in dit onderzoek was cruciaal voor het behalen van de gewenste inzichten en resultaten. Martijn Spruit, als bestuurder van CIRO en hoogleraar revalidatie aan de Universiteit Maastricht, speelde een belangrijke strategische rol, maar hield zich op afstand van de operationele uitvoering. Projectleider Fedor van Berkel had de dagelijkse leiding over het onderzoek en coördineerde de samenwerking met diverse zorgprofessionals en onderzoeksinstellingen.

Een van de grootste uitdagingen in het proces was het verkrijgen van voldoende financiering en co-sponsoren voor het onderzoek. Het project richtte zich op astma, een aandoening die vaak minder aandacht krijgt in de onderzoekswereld dan COPD. Het verkrijgen van financiële steun van farmaceutische bedrijven die medicatie ontwikkelen voor astmapatiënten was daarbij van groot belang om het onderzoek mogelijk te maken.

Martijn Spruit legt uit dat de co-sponsoren, die streven naar een optimale zorg voor astmapatiënten, geïnteresseerd zijn in het verkrijgen van inzichten die hen kunnen helpen bij het beter begrijpen hoe patiënten de periode voor, tijdens en na een ziekenhuisopname ervaren. Dit bleek een belangrijke trigger voor hun steun aan het onderzoek.

Martijn Spruit waardeert de rol van het team, en de goede communicatie die het mogelijk maakte om het project door te zetten, zelfs wanneer er tijdelijke uitval was van teamleden. De frequentie van contact met Fedor en zijn team zorgde ervoor dat het project op koers bleef. Het belang van duidelijke communicatie werd niet alleen in de wervingsfase benadrukt, maar ook in het contact met de co-sponsoren, de farmaceutische bedrijven, die het hele proces van dichtbij volgden.

De gezamenlijke sessies met de co-sponsoren aan het einde van het onderzoek bleken cruciaal. De sessies gaven de co-sponsoren inzicht in de onderzoeksresultaten. Het gaf hun nieuwe inzichten over de echte impact van een longaanval bij astmapatiënten. Fedor van Berkel legt uit dat deze sessies niet alleen informatief waren, maar ook een kans boden de co-sponsoren te betrekken bij de volgende stappen.

Martijn Spruit noemt de samenwerking met drs. Lennart Conemans (longarts van het MUMC+) en de andere betrokkenen als een van de sterkste punten van het project. De constructieve werksfeer en het gezamenlijke doel om de zorg voor astmapatiënten te verbeteren, zorgden voor een positieve samenwerking. “Het was belangrijk om de verschillende perspectieven van de zorgprofessionals en patiënten goed in kaart te brengen,” zei Spruit.

Daarnaast is er multidimensionaal onderzoek gedaan. Fedor van Berkel gaf aan dat dit een meerwaarde was, omdat het niet zozeer medische gegevens verzamelde, maar vooral belevingsinformatie van patiënten en professionals. Dit geeft inzicht in hoe astmapatiënten zich voelen en wat ze meemaken voor, tijdens en na een ziekenhuisopname. Het onderzoek verschaft daarom belangrijke informatie over hoe de zorg voor patiënten kan worden verbeterd, zowel op medisch als sociaal vlak. Dit is essentieel voor het formuleren van aanbevelingen voor de zorgpraktijk.

Sociaal-maatschappelijk onderzoek als sleutel tot betere zorg

Dit onderzoek benadrukt de noodzaak om de zorg voor astmapatiënten veel breder te benaderen dan gebruikelijk is. Het is essentieel dat we niet alleen aandacht hebben voor de medische behandeling, maar ook voor de sociaal-emotionele en praktische gevolgen van ziekenhuisopnames. Dit soort sociaal maatschappelijke onderzoeken bieden ook voor veel andere aandoeningen mogelijkheden om een breder perspectief te bieden. Dit komt ten goede aan de kwaliteit van behandelingen, waarbij de patiënt centraler komt te staan, in plaats van de aandoening.